Hiện nay, nước ta đang phải đối mặt với mô hình bệnh tật thay đổi, một trong số đó là vấn đề dậy thì sớm, là vấn đề đáng báo động đối với các bậc cha mẹ, nguyên nhân chính ảnh hưởng đến chiều cao cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ sau này. Dậy thì sớm được định nghĩa khi các dấu hiệu dậy thì đầu tiên xuất hiện trước 8  tuổi ở trẻ gái và trước 9 -10 tuổi ở trẻ trai. Định nghĩa thống kê này không bao gồm 3% người bình thường.

hình ảnh trẻ gái dậy thì sớm

Nguyên nhân khởi phát dậy thì sớm

Các tín hiệu di truyền được xác định của dưới đồi

Dậy thì là kết quả của một sự hoạt động hay lại hoạt động của trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục.  Một trong những yếu tố làm khởi phát sự bài tiết LH- RH là gien KiSS -1 hay còn được gọi là gien GPR54.  KiSS-1 xuất hiện đầu tiên ở vùng dưới đồi. KiSS-1  mã tổng hợp hormon kissepeptin, hormon này liên kết tự nhiên với thụ thể GPR5. GPR54- xuất hiện đầu tiên ở não, tuyến yên, bánh nhau.  Ngày nay, hormon Kisspeptin được xác định là yếu tố di truyền khởi động hiện tượng dậy thì do làm tăng tiết hormon LHRH , làm khởi phát quá trình dậy thì. 

 Vai trò lớn của môi trường

Các ảnh hưởng của yếu tố dưới đồi có thể là thứ yếu trong sinh lý bệnh của một số dậy thì sớm do yếu tố dinh dưỡng cả trước sinh và sau sinh, yếu tố môi trường.

Ảnh hưởng của tình trạng dinh dưỡng sau sinh được xác định bởi các nghiên cứu giữa chỉ số khối cơ thể (BMI)  và tuổi có kinh nguyệt. Trong vùng giới hạn từ -2 SD đến + 1 SD, ảnh hưởng của BMI đến tuổi có kinh là 14,7 tuổi với BMI là – 2SD. Nhưng tuổi kinh nguyệt là 12,7 tuổi khi BMI là + 1 SD. Các trẻ gái gầy mảnh thường có kinh muộn hơn. Ảnh hưởng của BMI đến tuổi kinh nguyệt biến mất khi ở ngoài vùng + 1 SD .

Ảnh hưởng của cân nặng có thể bắt đầu từ trong bào thai. Nghiên cứu so sánh tuổi có kinh theo cân nặng lúc sinh của 997 trẻ gái cho thấy các trẻ gái khi sinh cao và gầy (chiều cao khi sinh > 49 cm, cân nặng khi sinh < 3 kg) sẽ có kinh sớm hơn các trẻ khi sinh thấp nhưng mập (chiều cao khi sinh < 49 cm, cân nặng khi sinh > 3 kg).

Trẻ gái dậy thì sớm do mẹ trong thời gian cho con bú uống thuốc tránh thai hay thuốc chứa hormon, hay ăn thịt các loại gia súc, gia cầm được chăn nuôi bằng thức ăn chứa nhiều hormon sinh dục.

Bé gái dùng một lượng khá nhiều các chất dưỡng da của mẹ mà trong đó có hàm lượng nội tiết tố cao.

Estrogen trong thuốc, thực phẩm, chất dưỡng da này qua sữa hoặc da, đi vào máu gây nên những biểu hiện dậy thì sớm

Dậy thì sớm có thể gặp trong cả một quần thể nghiên cứu. Trong một nghiên cứu thống kê của nhóm nghiên cứu Bỉ của hội nội tiết nhi khoa BSGPE ( Belgian Study Group for Pediatric Endocrniology) và hội nghiên cứu khoa học quốc gia của trường đại học Liege và ARC (FRSM 3.4515.01) 99/04 -241, trên 145 trẻ dậy thì sớm trung ương có đến 29 trẻ nước ngoài được nhận làm con nuôi, đã bị chia cắt môi trường thân thuộc để sống trong môi trường nuôi dưỡng  xa lạ với các yếu tố stress.

Các biểu hiện của dậy thì sớm ở trẻ

          Đối với trẻ nữ

  • Tuyến vú to bất thường, có thể to một bên.
  • Phát triển môi lớn, môi bé.
  • Xuất hiện lông mu, lông nách và mùi cơ thể.
  • Âm đạo tăng tiết nhầy, bắt đầu có kinh nguyệt
  • Thân hình thay đổi vẻ nữ tính hơn.
  • Tăng trưởng mạnh về chiều cao và thể chất trong giai đoạn đầu. Các bé gái đang diễn ra quá trình hình thành các mảnh của xương chậu đáp ứng với chức năng làm mẹ sau này, vậy nên tránh để trẻ đi giày quá cao để không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản

         Đối với trẻ nam

  • Phát triển tinh hoàn.
  • Dương vật to.
  • Xuất hiện lông mu, lông nách và mùi cơ thể.
  • Thay đổi giọng nói như khàn tiếng hay vỡ giọng.
  • Xuất hiện râu, mụn trứng cá.
  • Thân hình thay đổi vẻ nam tính hơn, các cơ bắp bắt đầu săn chắc.
  • Tăng trưởng mạnh về chiều cao và thể chất trong giai đoạn sau.

Tác hại của dậy thì sớm

Ảnh hưởng về tâm lý: Những thay đổi trên cơ thể của trẻ dậy thì sớm có thể làm trẻ thấy ngại ngùng, xấu hổ vì cảm thấy khác biệt so với bạn bè, bị bạn bè trêu chọc. Điều này có thể khiến trẻ tự ti, trầm cảm và thậm chí để lại di chứng tâm lý cho đến khi trưởng thành. Để giúp con vượt qua giai đoạn khó khăn này, bố mẹ cần trò chuyện, giải thích cho trẻ hoặc thậm chí có thể cho trẻ gặp chuyên gia tư vấn tâm lý

Quan hệ tình dục sớm: Sự phát triển tâm sinh lý quá sớm sẽ dẫn đến những ham muốn tình dục. Trẻ còn quá nhỏ, suy nghĩ chưa chín chắn nên dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng; và hậu quả là mắc phải các bệnh lây truyền qua đường tình dục hay mang thai khi tuổi đời còn quá nhỏ dẫn đến nạo, phá thai, để lại những sang chấn cả về thể chất lẫn tinh thần.

Hạn chế chiều cao: Những trẻ bước vào giai đoạn dậy thì khi quá sớm sẽ có giai đoạn dậy thì ngắn. Ban đầu, trẻ sẽ phát triển nhanh, cao lớn hơn so với các bạn cùng trang lứa, nhưng giai đoạn tăng trưởng ấy không kéo dài và khi giai đoạn ấy kết thúc, trẻ cũng chậm phát triển lại.

Ảnh hưởng đến kết quả học tập: Những biến đổi tâm sinh lý trong thời gian dậy thì dễ khiến trẻ lơ là, bỏ bê việc học. Bố mẹ nên khuyên nhủ, động viên và thường xuyên liên lạc với giáo viên để theo sát quá trình học tập của con.

Nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang đối với trẻ gái: chu kỳ kinh nguyệt sớm trước khi 8 tuổi ở bé gái có nguy cơ phát triển thành chứng rối loạn nội tiết tố và gây hội chứng buồng trứng đa nang khi trưởng thành.

Dậy thì sớm ở trẻ có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ rất lớn, chính vì vậy các bậc cha mẹ cần phải phát hiện sớm những triệu chứng để đưa con đi khám các bác sĩ chuyên khoa để có những lời khuyên, cách điều trị hợp lý cho trẻ. Vì một tương lai tốt đẹp cho con.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây