Hội Chứng Ngưng Thở Khi Ngủ (HCNTKN) là một bệnh lý thường gặp, gây nhiều biến chứng nguy hiểm và bệnh rất khó được tự phát  hiện vì dấu hiệu ngừng thở chỉ xảy ra khi ngủ. Hội chứng ngừng thở khi ngủ là rối loạn đặc trưng bởi sự ngừng thở hoàn toàn hay không hoàn toàn trong khi ngủ dẫn tới tình trạng thiếu oxy máu.

Khi ôxy trong máu giảm đột ngột gây tăng huyết áp và tạo ra gánh nặng cho hệ tim mạch. Khoảng một nửa số người bị HCNTKN tắc nghẽn sẽ mắc bệnh cao huyết áp, và có nguy cơ xuất hiện biến chứng đột quỵ (tai biến mạch máu não), suy tim, bệnh về mạch máu…

Người bệnh thường không biết mình có vấn đề khi ngủ và tình trạng nặng của nó, người ngủ chung và người trong gia đình thường là người phát hiện được các triệu chứng này của bệnh nhân.  Các biểu hiện của hội chứng này thường rất rõ rệt:

  • Thường thức giấc ban đêm và ngủ gián đoạn, thường thức dậy đi tiểu.
  • Bị ngáy đã kéo dài nhiều năm, tiếng ngáy to, ngưng thở, thở phì phò, thở hổn hển xảy ra vào cuối thời kỳ ngưng thở.
  • Không có cảm giác sảng khoái khi thức vào buổi sáng. Bạn thường nhức đầu buổi sáng
  • Thường buồn ngủ nhiều vào ban ngày. Bạn ngủ khi đang nói chuyện hay điện thoại, lái xe, chờ lúc đèn đỏ.
  • Thường mất chú ý, giảm trí nhớ, giảm tập trung và ham muốn, giảm tiếp xúc xã hội, dễ kích thích, rối loạn chức năng tình dục, đau ngực, tim đập không đều.
  • Bị béo phì đặc biệt phần trên cơ thể, cổ ngắn và to ra.

Thạc sĩ – bác sĩ Hoàng Đình Hữu Hạnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết mỗi cơn ngưng thở lúc ngủ kéo dài trung bình từ 20 – 30 giây. Tình trạng bệnh được đánh giá theo độ ngưng thở (AHI): nhẹ (từ 5 – 15 lần/giờ), trung bình (từ 15 – 30 lần/giờ); nặng (31 – 50 lần/giờ) và rất nặng (trên 50 lần/giờ). Phần lớn các bệnh nhân bị ngưng thở lúc ngủ là do tắc nghẽn ở đường hô hấp trên (từ mũi tới thanh quản), kế đến là do cơ chế thần kinh. Một số bệnh nhân bị hỗn hợp cả hai dạng trên.

Nguyên nhân dẫn đến ngưng thở bao gồm: một số bệnh gây tắc nghẽn (như viêm mũi dị ứng); bất thường cấu trúc hầu họng (hẹp eo họng bẩm sinh, phì đại a mi đan, cơ hô hấp xẹp lại do tuổi tác, di truyền); thừa cân, béo phì (các mô chung quanh vòm họng bị phì đại làm hẹp đường dẫn khí); rượu bia, chất kích thích làm giảm trương lực cơ dẫn đến xẹp đường hô hấp… Còn tắc nghẽn vì cơ chế thần kinh là do bệnh nhân bị tổn thương trung khu hô hấp trên não bộ, vốn có chức năng điều khiển hơi thở khi ngủ.

Việc ngủ ngáy không hẳn là dấu hiệu của bệnh, nhưng tất cả bệnh nhân bị ngưng thở lúc ngủ đều ngáy mỗi đêm, kèm theo các triệu chứng sau: khi ngủ thở phì phò, dồn dập, ngắt quãng; đêm hay thức, sáng dậy mệt mỏi, khô họng, nhức đầu; làm việc thiếu tập trung, thay đổi tính tình (dễ cáu gắt); hay buồn ngủ ngày… Não bị thiếu ô xy do ngưng thở lúc ngủ sẽ “đánh thức” bệnh nhân để thở, cứ vậy lặp lại nhiều lần trong đêm nên bệnh nhân không có giấc ngủ sâu, không phục hồi thể chất, giảm sút trí nhớ, giảm hiệu quả công việc… Bị ảnh hưởng nhiều nhất là tim vì phải bơm máu lên não nhiều hơn khi thức. Về lâu dài bệnh nhân bị hội chứng ngưng thở khi ngủ sẽ có nguy cơ cao huyết áp, lên cơn đột quỵ hay suy tim…

Cấu trúc của hội chứng ngưng thở khi ngủ
Cấu trúc của hội chứng ngưng thở khi ngủ

Cần điều trị sớm

Khi có những dấu hiệu về ngưng thở lúc ngủ, người bệnh nên đến các chuyên khoa hô hấp khám ngay để được điều trị sớm nhất có thể.

Ở trường hợp bệnh nhẹ, việc điều trị để đưa AHI của bệnh nhân về bình thường (dưới 5 lần/giờ) bao gồm: tập các bài tập giúp cứng cơ vòm họng; đổi tư thế ngủ (nằm nghiêng); nếu cần, dùng dụng cụ hàm để đẩy hàm ra; thay đổi lối sống (giảm cân nếu bị thừa cân, không dùng rượu bia, chất kích thích); trong một số trường hợp có thể được chỉ định dùng thuốc.

Ở trường hợp bệnh trung bình, ngoài những biện pháp vừa kể, bệnh nhân có thể được phẫu thuật để thay đổi kích thước lưỡi gà, khẩu cái mềm hay các mô chung quanh vòm họng.

Với trường hợp bệnh nặng, bệnh nhân cần được điều trị bằng máy thông khí áp lực dương liên tục (CPAP): dùng máy CPAP đẩy áp lực dương liên tục để mở đường thở khi ngủ.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ rất khó phát hiện và lâu dần sẽ gây ra những nguy hiểm khó lường nên bạn cần quan tâm hơn đến giấc ngủ và cơ thể của mình.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây